ERBAY Jeofizik Mühendislik ve Sondaj - Zemin Etüdü ve Sondaj Hizmetleri

İmar planı hazırlanacak alanlarda, jeoteknik değerlendirmeler yapılarak inceleme sahasını etkileyebilecek jeolojik tehlikeler belirlenir. Bu doğrultuda, yerleşime uygunluk analizleri gerçekleştirilir ve gerekli önlemler tespit edilir.

Bu çalışmalar kapsamında; arazi incelemeleri, sondaj faaliyetleri, sismik kırılma ve mikrotremör ölçümleri ile laboratuvar verileri değerlendirilerek "İmar Planına Esas Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporu" hazırlanır.

Söz konusu rapor, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü) tarafından yayımlanan 28.09.2011 tarihli ve 102732 sayılı genelge ile Mülga Bayındırlık ve İskân Bakanlığı'nın (Afet İşleri Genel Müdürlüğü) 19.08.2008 tarihli ve 10337 sayılı genelgesi doğrultusunda, Format-3 esaslarına uygun olarak hazırlanır.

Raporun onay sürecine ilişkin tüm işlemler, fiziksel evrak ortamının yanı sıra YERBİS (Yerbilimsel Etüt Bilgi Sistemi) üzerinden eş zamanlı olarak yürütülmektedir. Tüm veri girişleri, haritalar ve iş süreçleri CBS tabanlı bu sistem aracılığıyla yönetilir. Hazırlanan etüt raporlarına ait sayısal veriler ortak bir portalda saklanarak ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşılmaktadır.

Zemin etüdü, bir sahanın herhangi bir yapı için uygunluğunu belirlemek ve güvenli, ekonomik bir şekilde projelendirmek için gereklidir. Yapı yapılacak bir sahada, söz konusu zemin kesitinde yer alan tabakaların kalınlıklarını, türlerini ve mühendislik parametrelerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen arazi ve laboratuvar çalışmalarının tümüne "Geoteknik inceleme" ya da "Zemin etüdü" adı verilir.

Güvenli yapılaşma, zeminin ve suyun doğru analiziyle başlar. Geoteknik incelemelerimizde sondaj ve laboratuvar verilerini birleştirerek zemin profilini çıkarıyoruz. Özellikle yeraltı suyu seviyesinin tespiti ve hareketlerine odaklanarak; sıvılaşma, oturma ve taşıma gücü kaybı gibi riskleri projelendirme aşamasında belirliyor, temellerinizi suyun olumsuz etkilerine karşı koruyoruz.

Zemin Etüdü Çalışmaları:

• Zemin katmanlarının ve fiziksel özelliklerin (numune ile) belirlenmesi
• Yeraltı suyu seviyesinin tespiti
• Taşıma gücü, oturma riski ve zemin emniyet gerilmesi hesapları
• Deprem risk analizi (sıvılaşma ve taşıma gücü kaybı)
• Sismik parametrelerin (ivme, periyot, dalga hızları) ölçümü
• Yerel zemin sınıflandırması ve dinamik analizler
• Gerekli zemin iyileştirme yöntemlerinin saptanması

Yer altı suyu tespit çalışmalarında, öncelikle sondaj yapılacak alanın jeolojik ve hidrojeolojik özellikleri detaylı olarak analiz edilmelidir. Bu süreçte, sahada rezistivite etüdü yaparak akifer niteliği taşıyan tabakalar, su alınabilecek çatlaklar ve kırıklar ile bunların derinlikleri belirlenir. Yapılan incelemeler sonucunda, sondajın konumu ve derinliği net bir şekilde tespit edilir.

Su araştırma sürecinin ardından, belirlenen lokasyon ve derinlik doğrultusunda sondaj çalışmaları gerçekleştirilir. Kullanılacak sondaj yöntemi, yapılan etüd sonuçlarına bağlı olarak seçilmektedir.

Sondaj işlemi, kaya zeminlerde hava sirkülasyonu, killi ve kumlu zeminlerde ise çamur sirkülasyonu yöntemiyle uygulanmaktadır. Sahadaki koşullara bağlı olarak her iki yöntemi birlikte kullanmak gerekebilir. Delme işlemi tamamlandıktan sonra, kuyunun stabilitesi sağlanarak uygun çapta filtreli ve düz borular yerleştirilir. Daha sonra kuyu çakıllanır, hava ile temizlenerek kuyunun inkişafı yapılır. Son olarak, kuyunun özelliklerine uygun bir pompa yerleştirilerek sistem kullanıma hazır hale getirilir.

Yer altı suyu araştırmalarında en sık kullanılan yöntemlerden biri jeofizik rezistivite ölçümleridir. Bu yöntemde, akım elektrotları aracılığıyla zemine elektrik akımı verilir ve potansiyel elektrotları arasında oluşan potansiyel fark ölçülerek analiz yapılır. Akım elektrotlarının aralığı genişletildikçe, farklı yer altı tabakalarının özdirenç değerleri ölçülerek zemin hakkında detaylı veriler elde edilir. Elektrotların dizilim şekline göre geometrik çarpan değişir ve buna bağlı olarak ölçülen potansiyel fark da farklılık gösterir. Bu ölçümler sayesinde görünür özdirenç değerleri hesaplanarak her ölçüm noktasındaki yer altı kesiti belirlenir.

İnceleme sırasında genellikle Schlumberger elektrot düzeni kullanılarak Düşey Elektrik Sondaj (DES) ölçümleri alınır. Elde edilen görünür özdirenç değerleri bilgisayar ortamında değerlendirilerek arazinin jeolojik yapısı yorumlanır ve en uygun sondaj noktası ile derinliği belirlenir.